Treće izdanje knjige Enciklopedija Kruševca i okoline

Svedočenje o Lazarevom gradu – Treće izdanje knjige „Enciklopedija Kruševca i okoline” sadrži više od 3.500 odrednica. – Prvi put objavljeni spisak svih žrtava Drugog svetskog rata.

Kruševac – Grad kneza Lazara, star više od šest vekova, prvi put je u svojoj bogatoj istoriji ovog leta dobio enciklopediju koja po svojim kulturološkim domašajima, sudeći po rečima uglednih književnih stvaralaca i kritičara, spada među knjige kakve su svojevremeno dobili Beograd, Novi Sad i Niš. To je autorsko delo publiciste Slobodana Simonovića pod nazivom „Enciklopedija Kruševca i okoline” (Aleksandrovca, Brusa, Trstenika, Varvarina, Ćićevca i Ražnja), koje je doživelo treće, dopunjeno i prošireno izdanje, sada sa više od 3.500 odrednica i 900 fotografija i ilustracija. Ova knjiga je nedavno predstavljena  u Kruševcu.

Autor „Enciklopedije Kruševca okoline” je najveći deo svog radnog veka proveo u Zavičajnom odeljenju Narodne biblioteke – Kruševac.

Slobodan Simonović je svoje delo stvarao više decenija, uz podršku nekoliko desetina saradnika i entuzijasta, a po rečima Jelene Protić Petronijević, urednice časopisa „Putevi kulture”, čita se kao literatura. Između korica je 708 strana koje sadrže bibliografske jedinice ili književno svedočenje o događajima i ličnostima koje su stvarale taj grad tokom više vekova, kao i one koji svojim današnjim radom zaslužuju da se tu nađu.

Zbog toga je publicista Velibor Lazarević, doktor književnih nauka i recenzent ove knjige, ustvrdio da se radi o enciklopediji koja predstavlja značajno kulturološko, odnosno kapitalno delo za celu Srbiju.

PROČITAJ JOŠ:  Otvoreno pismo povodom rekonstrukcije Hotela Rubin i Trga kosovskim junacima u Kruševcu - izgubljeni duh grada

„Enciklopedija Kruševca i okoline objedinila je stotine biografija i bibliografija značajnih ljudi koji su svoje živote, znanja i umenja uložili u razvoj Kruševca i kruševačkog kraja ”, napisao je, pored ostalog, dr Lazarević.

Drugi recenzent, istoričar Milomir Stević naglašava da je ova enciklopedija delo jednog čoveka, da tokom njegovog stvaranja nije imao odgovarajuću podršku lokalne zajednice, nema je ni danas, iako će knjiga nadživeti mnoge generacije.

Među koricama enciklopedije su brojne ličnosti značajne za kruševački kraj, ali i poznate u Srbiji i šire, važne za zemlju i njeno okruženje, a neke i na svetskom planu, zatim institucije, fabrike… Uz ostale su: kompozitor Stanislav Binički, reditelj Nebojša Bradić, vladika Sveti Nikolaj Velimirović, prof. dr Dragutin Veličković, počasni građanin Kruševca Dragutin Gavrilović, komandant 1. bataljona XII pešadijskog puka „Car Lazar”, patrijarh srpski vladika German (Hranislav Đorić pre zamonašenja), episkop kruševački vladika dr David Perović, despot Stefan Lazarević, sin kneza Lazara, prof. dr Milentije Đorđević, književnik Antonije Isaković, kneginja Milica, žena kneza Lazara, a potom monahinja Jevgenija, monahinja Jefimija, despotica Jelena, u monaštvu prva srpska pesnikinja, srednjovekovni srpski vladar knez Lazar Hrebeljanović, prvi ovdašnji apotekar dr Dušan Kedrović, učitelj despota Stefana Konstantin Filozof, pisac Branislav L. Lazarević, dr Radoje Raka Ljutovac, čovek koji je kao tobdžija 1915. prvi oborio austrijski avion iznad Kragujevca, pa Miloš Obilić, novinar kuće „Politika” Dragutin Minić Karlo, književnik Milosav Buca Mirković, književni kritičar Miloš Petrović, glumac Miodrag Petrović Čkalja, političar i državnik Stojan M. Protić, osnivač „Politike” Vladislav F. Ribnikar, prof. dr Milan Stojadinović, univerzitetski profesor, istaknuti finansijski stručnjak, poslanik Skupštine Kraljevine Jugoslavije, ministar i predsednik Vlade Srbije jedno vreme, glumac Vlastimir Đuza Stojiljković, književnik i akademik Dobrica Ćosić, pisac Ljiljana Habjanović Đurović i drugi.

PROČITAJ JOŠ:  U osnovnim šklama u planu otvaranje sekcija iz astronomije, zainteresovanost dece velika

Najznačajniju novinu u trećem izdanju ove knjige predstavljaju spiskovi svih žrtava Drugog svetskog rata i popis stanovništva 1514–1550. U spiskove žrtava su, prvi put, uključene imena građana, pripadnika Jugoslovenske vojske u otadžbini (JVuO), nedićevaca i ljotićevaca, koji su streljani, nestali, ili su ih ubili partizani, komunisti i OZNA.

Za istraživače demografije sigurno je zanimljiv popis stanovništva 1514–1550. godine. Rezultati tog popisa objavljeni su u knjizi „Rumelijski vilajet”, čiji je izdavač Osmanlijski državni arhiv u Ankari 2013. godine. Interesantno je da popis kaže da je u Aladža hisaru (Šarenom gradu, ili Kruševcu) bilo 40 srpskih kuća i 124 turske!

Kako je Albahari postao Kruševljanin

Jelena Protić Petronijević je na predstavljanju enciklopedije pročitala bibliografsku jedinicu o Davidu Albahariju, našem značajnom književniku i prevodiocu, koji od 1994. živi u Kalgariju, u Kanadi. U njoj piše: „Sin oca Jevrejina i majke Bojane R. Živković, profesorke iz Bačine. Bojana je pre Drugog svetskog rata bila udata za nekog Jevrejina u Zagrebu, koga je tokom rata dovela u Bačinu, gde je ovaj uhapšen i streljan. Posle toga Bojana se obratila Crvenom krstu i tražila da joj daju ime nekog Jevrejina u zarobljeništvu kome niko ne šalje pakete. Ona je nepoznatom do kraja rata slala pakete, koji je posle rata došao da zahvali do tada nepoznatoj osobi i Bojanom se oženio. Iz tog braka rođen je David Albahari. Publikovao je jedanaest romana, devet knjiga priča i dve knjige eseja. Kao dečak često je boravio u Kruševcu kod svoje tetke (po majci), o čemu je ostavio zapisana svoja sećanja na Kruševac, pojave i ljude posle Drugog svetskog rata.”

Facebook Komentari
You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply